16741,48%1,83
43,49% 0,05
51,39% 0,21
6905,97% 6,20
11372,06% 0,00
Sınıflarda kullanılan yapay zekâ araçları artık denetimsiz kalmayacak! Milli Eğitim Bakanlığı, eğitim teknolojilerinde şeffaflık ve güvenlik çıtasını zirveye taşıyan YAZEK – Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi’ni 2 Şubat 2026'da erişime açtı. Öğretmenlerden okul yöneticilerine kadar herkesin kullandığı dijital asistanlar ve algoritmalar için "etik beyan" dönemi başlarken, veri gizliliğinden öğrenci haklarına kadar her detay mercek altına alınıyor. Okullarda kurulacak özel "Etik Ekipleri" ve il düzeyindeki kurullar sayesinde, yapay zekânın eğitimdeki ayak izi anlık olarak takip edilecek. Peki, hangi uygulamalar yasaklanacak? Bir etik ihlali tespit edildiğinde sistem nasıl işleyecek? MEB'i dünya ölçeğinde bir "standart belirleyici" konumuna taşıyan bu stratejik hamlenin detayları ve yeni Etik Kılavuzu’nun şifreleri haberimizde...
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), yapay zekâ teknolojilerinin eğitim ortamlarındaki hızlı yayılımını güvenli bir zemine oturtmak için geliştirdiği YAZEK – Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi'ni resmen başlattı. 22 Ekim 2025’te yayımlanan yönergenin dijital altyapısı niteliğindeki bu sistem, eğitimde teknoloji kullanımını etik ve şeffaf bir sürece dönüştürmeyi amaçlıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte yapay zekânın denetimi sadece Ankara’daki merkez teşkilatıyla sınırlı kalmayacak. Sistemin sahadaki gözü ve kulağı olacak yeni yapılar oluşturuluyor:
Okul Bazlı Ekipler: Her okulda "Yapay Zekâ Etiği Ekipleri" kurularak, okul içinde tercih edilen dijital araçların uygunluğu yerinde incelenecek.
Bölgesel Denetim: İl ve ilçe milli eğitim müdürlükleri bünyesindeki "Yapay Zekâ Etik Kurulları", sahadan gelen beyanları ve olası ihlalleri üst ölçekte değerlendirecek.
YAZEK platformu, eğitim kurumlarında kullanılan yapay zekâ yazılımları için merkezi bir veri bankası işlevi görecek.
Envanter Oluşturma: Öğretmenler ve idareciler, kullandıkları tüm yapay zekâ destekli araçları sisteme beyan etmekle yükümlü olacak.
Kullanım Amacı Belirleme: Hangi aracın hangi sınıfta, hangi pedagojik amaçla ve ne kadar süreyle kullanıldığı kayıt altına alınacak.
Şeffaflık: Bakanlık, tek bir tıkla Türkiye genelinde hangi yapay zekâ teknolojisinin ne yoğunlukta kullanıldığını görebilecek.
Sistemin en can alıcı noktalarından biri de anlık ihlal bildirim ekranı. Eğitimde kullanılan algoritmaların;
Kişisel verilerin gizliliğini ihlal etmesi,
Öğrenciler arasında ayrımcılığa (fırsat eşitsizliği, ön yargı) yol açması,
Veri güvenliği zafiyeti oluşturması durumunda, sistem üzerinden doğrudan şikâyet ve ihbar yapılabilecek.
YAZEK ile eş zamanlı olarak yayımlanan "Etik Kılavuzu", eğitimciler için bir pusula görevi görüyor. Kılavuzda; dijital araçların seçim kriterleri, öğrenci verilerinin anonimleştirilmesi, yapay zekâ çıktılarının doğrulanması ve kurallara uymayan uygulamalara yönelik yaptırımlar detaylandırılıyor.
Uzmanlar, YAZEK adımının Türkiye'yi yapay zekâ yönetişimi alanında öncü ülkeler arasına yerleştirdiğini vurguluyor. MEB, bu hamleyle sadece bir teknoloji tüketicisi olmadığını, aynı zamanda bu teknolojinin nasıl bir ahlaki zeminde kullanılması gerektiğine dair kuralları koyan bir "standart belirleyici" olduğunu kanıtladı. Öğrenciler için daha güvenli, öğretmenler için ise daha sorumlu bir dijital ekosistem inşa ediliyor.
1. Öğretmenler her yapay zekâ aracı için beyanda bulunacak mı? Evet, ders içeriklerinde, ödev takibinde veya idari süreçlerde kullanılan ve yapay zekâ algoritması barındıran her uygulama için YAZEK üzerinden beyan verilmesi zorunludur.
2. Veliler sistem üzerinden ihlal bildirimi yapabilecek mi? Sistem öncelikli olarak okul idaresi ve öğretmenler için tasarlanmış olsa da, velilerden gelen şikâyetler okul ekipleri aracılığıyla sisteme taşınarak etik kurulların incelemesine sunulabilecek.
3. Kurallara uymayan uygulamalar yasaklanacak mı? Etik kurullar tarafından "yüksek riskli" veya "etik ihlali yapan" olarak değerlendirilen araçların eğitim ortamlarında kullanımı durdurulabilecek veya güvenli alternatiflere yönlendirme yapılacaktır.
