15703,40%-1,93
44,06% 0,17
51,19% 0,04
7301,06% 1,68
11854,23% 0,00
Türkiye’nin ekonomi yönetiminde teknolojik bir devrim yaşanıyor! Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi kaçakçılığını ve sahte fatura trafiğini kökten bitirecek yapay zeka destekli "KAŞİF" uygulamasının tüm detaylarını paylaştı. Geleneksel denetim yöntemlerini geride bırakan bu sistem, makine öğrenmesi sayesinde mükelleflerin davranışlarındaki en ufak sapmayı bile anında analiz ediyor. Günde 4 milyon kişinin mercek altına alındığı bu dijital operasyonda, milyonlarca liralık haksız kazanç girişimleri saniyeler içinde gün yüzüne çıkıyor. Peki, KAŞİF hangi kriterlere bakıyor? Kuruluşundan 5 gün sonra milyonluk fatura kesenler nasıl yakalandı? Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede "sıfır tolerans" döneminin tüm ayrıntıları haberimizde...
Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadelede Dijital Dönem
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi kayıp ve kaçağıyla mücadelede önemli bir adım atıldığını duyurdu. Yapay zeka destekli KAŞİF uygulamasının devreye alındığını açıklayan Şimşek, kayıt dışı tüm faaliyetlerin artık anlık olarak tespit edildiğini ve gerekli işlemlerin gecikmeden yapıldığını belirtti.
Yeni sistemle birlikte vergi denetimlerinde dijital kapasitenin ciddi biçimde artırıldığı vurgulandı.
Gelir İdaresi Başkanlığı, kamuoyunda “naylon fatura” olarak bilinen sahte belge düzenlenmesine karşı yürütülen çalışmalarda yeni bir evreye geçti. Daha önce kullanılan SARP ve RİTAP sistemlerine ek olarak, yapay zeka tabanlı KAŞİF uygulaması devreye alındı.
Makine öğrenmesi ve ileri analiz yöntemlerine dayanan bu sistem, Gelir İdaresi Başkanlığı Teknoloji birimleri ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü iş birliğiyle geliştirildi.
KAŞİF’in en dikkat çeken özelliklerinden biri, kural tabanlı çalışmaması. Sistem, herhangi bir ön tanım olmaksızın büyük veri kümelerini analiz ederek riskli mükellefleri otomatik şekilde belirliyor.
Mükelleflerin faaliyetlerinde görülen ani ve olağandışı değişiklikler sürekli izleniyor. Her yeni veri, sistem tarafından yeniden değerlendirilerek güncel bir risk puanı oluşturuluyor.
Büyük veri altyapısı üzerinde çalışan KAŞİF, günlük yaklaşık 4 milyon mükellefi analiz ediyor. Onlarca terabayt verinin işlendiği sistemde;
mükellefiyet bilgileri,
fatura hareketleri,
beyanname ve tahakkuk kayıtları,
tahsilat verileri,
ithalat ve ihracat işlemleri,
çalışan sayısı,
üretim kapasitesi ve demirbaş kayıtları
gibi çok sayıda başlık eş zamanlı olarak taranıyor.
KAŞİF uygulamasının kısa sürede dikkat çekici tespitler yaptığı bildirildi. Sistem tarafından belirlenen bazı bulgular şöyle:
Kurulduğu gün hiç alımı olmamasına rağmen üç farklı fatura düzenleyen mükellef tespit edildi.
Kuruluşundan beş gün sonra 50 milyon liralık beş sahte fatura düzenleyen mükellef belirlendi.
Aynı kişi adına kurulan yedi şirketten altısının sahte belge düzenlemek amacıyla kullanıldığı saptandı. Bu şirketlerin toplam fatura tutarı 246 milyon liraya ulaştı.
Son üç ayda kurulan 2 bin 550 mükellefin, toplam 276 milyar liralık sahte fatura riski taşıdığı belirlendi.
7,7 milyon liralık KDV iadesi talebinin haksız olduğu tespit edildi.
Sahte belge düzenleme riski yüksek görülen mükellefler, Vergi Denetim Kurulu’na bildirilerek incelemeye alınıyor. Aynı zamanda ilgili vergi dairelerine iletilen bu mükellefler için yerinde yoklama çalışmaları yapılıyor.
Gerekli görülmesi halinde mükellefiyet kayıtlarının kapatılması dahil olmak üzere idari işlemler uygulanıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni uygulamanın kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir eşik olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi sayesinde artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum.”
Şimşek, bu teknolojik altyapı sayesinde hem vergi adaletinin güçleneceğini hem de haksız rekabetin önüne geçileceğini vurguladı.
