Okullarda ve kamu kurumlarında "Toplum Yararına Program" (TYP) kapsamında görev yapan binlerce personel için beklenen haber, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan geldi. TBMM'ye sunulan yazılı soru önergesine Bakan Vedat Işıkhan imzasıyla verilen yanıt, TYP çalışanlarının statüsü ve kadro beklentileri üzerindeki belirsizliği ortadan kaldırdı. Afet ve salgın gibi dönemlerde can suyu olan bu programlar, kalıcı bir iş kapısına dönüşecek mi? Mevzuattaki 270 gün sınırı esnetilecek mi? Kamuda "kursiyer" olarak tanımlanan personelin daimi işçi kadrosuna geçişi neden mümkün görülmüyor? Sosyal adaletin ve istihdam politikalarının kesiştiği bu kritik cevabın tüm şifreleri, çalışanların gelecek planlarını etkileyecek detaylarla birlikte haberimizde...
Meclis'te İstihdam Mesaisi: TYP Personelinin Kadro Umudu Mevzuata mı Takıldı?
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve özellikle okullarda görev yapan destek personelinin odak noktasında olduğu "kadro" bilmecesine dair son dakika gelişmesi yaşandı. Kayseri Milletvekili Mustafa Baki Ersoy tarafından verilen ve binlerce ailenin kulağını kabarttığı soru önergesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yanıtlandı. Bakan Vedat Işıkhan'ın imzasıyla Meclis kayıtlarına giren 7/32462 esas numaralı belgede, TYP'nin hukuki kimliği ve çalışanların statüsü net bir dille tanımlandı.
Kalıcı İstihdam Değil, Geçici Gelir Desteği
Bakanlık tarafından hazırlanan metinde, Toplum Yararına Programların (TYP) çıkış noktasına vurgu yapıldı. Programın temel amacının, afet, salgın veya benzeri olağanüstü durumlarda ortaya çıkan kamu hizmeti ihtiyacını desteklemek olduğu belirtildi. Özellikle dezavantajlı grupların iş gücü piyasasından tamamen kopmasını engellemeyi hedefleyen bu modelin, bir "kalıcı istihdam modeli" olmadığına dikkat çekildi. Bakanlık, bu programları katılımcılara sunulan bir "geçici gelir desteği" ve mesleki alışkanlık kazandırma süreci olarak nitelendirdi.
270 Gün Sınırı ve Statü Farkı: "Daimi Kadro Mümkün Değil"
Çalışanların en büyük talebi olan "daimi işçi statüsü" için ise mevcut yasaların izin vermediği belirtildi. Yanıtta yer alan en çarpıcı detay, TYP kapsamında çalışanların hukuksal olarak "işçi" değil, "program katılımcısı" veya "kursiyer" statüsünde kabul edilmesi oldu. Mevzuatın katılımcılara tanıdığı sürenin istisnai haller haricinde 270 günle sınırlı olduğu hatırlatılarak; sözleşme sonunda ilişiğin otomatik olarak kesildiği ifade edildi. Bakanlık, kamuda daimi işçi alımlarının ancak belirli kanun ve yönetmeliklerdeki usul ve esaslara göre yapılabileceğini, TYP üzerinden bir kadro geçişinin mevcut yasal çerçevede mümkün olmadığını kesin bir dille duyurdu.
Denetim Mekanizması Devrede
Programların suistimal edilmesini önlemek ve amacına uygun yürütülmesini sağlamak adına düzenli bir denetim sürecinin işletildiği de haberin detayları arasında. Bakanlık, TYP'nin destekleyici ve geçici doğasını korumak için performans değerlendirmelerinin ve yerinde denetimlerin sıklıkla yapıldığını bildirdi. Bu durum, programın kalıcı bir kadrolaşma yolu olarak kullanılmasının önündeki en büyük idari engellerden biri olarak duruyor.
| Kriter | Mevcut Durum (TYP) | Talep Edilen (Kadro) |
|---|---|---|
| Yasal Statü | Katılımcı / Kursiyer | Daimi İşçi (657/4-D) |
| Çalışma Süresi | Maksimum 270 Gün | Emekliliğe Kadar Sürekli |
| Amacı | Geçici Gelir Desteği | Kalıcı İstihdam |
| İstihdam Yöntemi | Dönemsel Seçim / Kura | Kanun / Yönetmelik Usulü |
TYP ile çalışanlar neden kadroya alınamıyor?
Bakanlığın yanıtına göre; TYP personeli "işçi" değil "kursiyer" statüsünde olduğu için, mevcut İş Kanunu ve kamu personel mevzuatı çerçevesinde doğrudan kadroya geçişlerine yönelik bir yasal zemin bulunmamaktadır.
270 günlük süre uzatılamaz mı?
Mevzuatta belirtilen süreler kesin sınırlarla çizilmiştir. Olağanüstü durumlar (afet, salgın vb.) dışında bir katılımcının aynı kurumda veya farklı bir kurumda toplam yararlanma süresi yasayla sınırlandırılmıştır.
Peki bu kişiler nasıl kadrolu olabilir?
Bakanlık, kamuya işçi alımlarının ancak yayımlanan resmi yönetmelikler, KPSS veya kurumların özel sınavlarıyla yapılabileceğini, TYP sürecinin bu sınavların yerini tutmadığını belirtmektedir.
Sosyolojik Bakış: TYP personeli, özellikle okullarda çocukların sağlığı ve güvenliği için canla başla çalışan, isimsiz kahramanlardır. Bakanlığın bu cevabı hukuki bir zorunluluktan kaynaklansa da, sahada emek veren binlerce vatandaş için kritik bir değişiklik beklentisinin yerini "belirsizlik" almıştır. Ancak liyakat esaslı kamu alımları ile geçici destek programları arasındaki bu keskin çizgi, devletin istihdam politikasındaki disiplini koruma amacını taşımaktadır. Yine de, bu personelin kazandığı tecrübenin ilerleyen dönemlerdeki alımlarda bir "avantaj" olarak değerlendirilmesi, toplumsal adaleti perçinleyen bir dokunuş olabilir.
Sizce TYP çalışanlarına özel bir sınavla kadro imkanı sağlanmalı mı? Bu personelin okullardaki önemine dair deneyimlerinizi yorumlarda paylaşarak sesinizi duyurun!