Türkiye'nin demografik yapısındaki hızlı değişim ve artan yaşlı nüfus, sosyal güvenlik sisteminde devrim niteliğinde bir reformu zorunlu kılıyor. Sağlık Bakanlığı eski Müsteşar Yardımcısı Hüseyin Çelik, 12. Kalkınma Planı'nda da yer alan ve "Yaşlılık Sigortası" olarak adlandırılan yeni modelin şifrelerini paylaştı. Yaklaşan "yaşlılık dalgasına" karşı hazırlanan bu sistem, genç yaşlardan itibaren prim ödenmesini öngörüyor. Peki, bakım masrafları nasıl karşılanacak? 18-65 yaş arası herkesi ilgilendiren bu zorunlu yapı nasıl işleyecek? Huzurevi kapasiteleri ve evde bakım hizmetlerinde neler değişecek? İşte geleceğinize yön verecek o yeni sigorta sisteminin tüm bilinmeyenleri...
Türkiye'de Yaşlılık Sigortası Tartışması: Bakım Hizmetleri İçin Yeni Model Masada
Türkiye'de demografik yapının hızla değişmesiyle birlikte yaşlı nüfus oranındaki artış, sosyal güvenlik ve bakım hizmetlerinin sürdürülebilirliğini yeniden tartışmaya açtı. Sağlık Bakanlığı eski Müsteşar Yardımcısı Hüseyin Çelik, yaşlılık döneminde ortaya çıkan bakım ihtiyacına çözüm üretmek amacıyla "yaşlılık sigortası" modelinin gündemde olduğunu açıkladı.
Çelik, sağlık sigortasına benzer şekilde kurgulanması planlanan bu sistemin, yaşlılık sürecinde ortaya çıkabilecek bakım yükünü daha öngörülebilir ve planlı bir yapıya kavuşturmayı amaçladığını ifade etti.
Genel Sağlık Sigortası'nın kuruluş sürecinde aktif görev alan Çelik, Türkiye'nin önümüzdeki yıllarda ciddi bir yaşlanma süreciyle karşı karşıya kalacağını belirterek, bu durumu "yaşlılık dalgası" olarak nitelendirdi. Artan bakım ihtiyacının yalnızca kamu kaynaklarıyla karşılanmasının zorlaşacağına dikkat çeken Çelik, yaşlılık sigortasının bu yükü dengeleyici bir araç olabileceğini dile getirdi.
Yapılan değerlendirmelere göre yaşlılık sigortası modeli, 12. Kalkınma Planı'nda yer alan sosyal politika başlıkları arasında bulunuyor. Ayrıca Cumhurbaşkanlığının 2026 yılı projeksiyonlarında da yaşlanan nüfus ve bakım hizmetlerinin güçlendirilmesine yönelik hedeflerin öne çıktığı belirtiliyor.
Çelik, planlanan sistemin temel mantığını şu sözlerle özetledi:
"Sağlık sigortasında olduğu gibi yaşlılık dönemine yönelik bir prim sistemi öngörülüyor. Genç yaşlarda prim ödemeyenlerin, ilerleyen yıllarda bu kapsama dahil olması mümkün olmayacak."
Öngörülen modele göre, 18 ile 65 yaş arasındaki bireylerin belirli bir süre boyunca yaşlılık sigortası primi ödemesi esas alınacak. Prim ödemesini tamamlayan bireyler, ilerleyen yaşlarda bakıma ihtiyaç duyduklarında bu sistemden yararlanabilecek.
Modelin; devlet kurumları, özel sektör, kamu kuruluşları ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere çok sayıda paydaşın hizmet sunduğu bütünleşik bir yapı üzerine kurulması planlanıyor. Bakım hizmetlerinin Genel Sağlık Sigortası ile uyumlu şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
Değerlendirmelerde, mevcut huzurevi kapasitesinin yetersizliği ve rehabilitasyon merkezlerinin sınırlı sayıda olması önemli bir sorun alanı olarak öne çıkıyor. Bu nedenle yaşlılık sigortası kapsamında evde bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi, sistemin temel bileşenlerinden biri olarak görülüyor.
Uzmanlara göre, evde bakım modellerinin yaygınlaştırılması hem yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırabilir hem de kurumsal bakım üzerindeki yükü azaltabilir.