Cumhuriyet tarihinin en büyük eğitim neferlerinden olan 45 bin öğretmen, bugünlerde sevinç ve endişeyi aynı anda yaşıyor. 2023 yılının Mayıs ayında atanan ve Eylül'de sınıflarına kavuşan binlerce öğretmen için kadroya geçiş hayali gerçeğe dönüşmek üzere. Ancak mevzuattaki "tarih bariyeri", bu sevinci gölgelemekle kalmıyor; eşleri ve çocukları birbirinden bir yıl daha uzak tutma tehdidi taşıyor. Ağustos ayındaki yer değişikliği döneminde kadrolu olma şartına takılan öğretmenler, sadece birkaç haftalık bir fark yüzünden başvuru ekranının kapanmasından korkuyor. Peki, Anayasal bir hak olan aile bütünlüğü bu teknik engele mi takılacak? Milli Eğitim Bakanlığı'ndan beklenen o "esnek" hamle gelecek mi? İşte binlerce eğitimcinin yüreğini ağzına getiren takvim çıkmazının perde arkası...
Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan ve 2023 yılındaki büyük atamayla göreve başlayan öğretmenler, bugünlerde ciddi bir bürokratik engelle karşı karşıya. Sözleşmeli olarak görev yaptıkları üç yıllık süreyi tamamlamaya hazırlanan öğretmenler, kadroya geçiş tarihleri ile tayin dönemi arasındaki kısa süreli uyumsuzluğun kurbanı olmak istemiyor. Bu durum, eğitim camiasında "takvim paradoksu" olarak adlandırılmaya başlandı bile.
Bakanlığın her yıl düzenli olarak gerçekleştirdiği "Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirme" işlemleri, öğretmenlerin hayatında kritik bir öneme sahip. Ancak bu başvuruyu yapabilmek için sistemin öncelikli şartı "kadrolu öğretmen" statüsünde bulunmak. 8 Mayıs 2023'te atanan öğretmenler, resmi takvime göre Eylül 2026'da kadroya geçiş hakkı kazanıyor. Tayin başvurularının ise Ağustos ayında alınması, binlerce eğitimciyi sistemin dışında bırakma riski taşıyor. Sadece 30 günlük bir gecikme yüzünden başvurusu reddedilen bir öğretmen, bir sonraki tayin dönemi için tam 365 gün daha beklemek zorunda kalacak.
Mağduriyetin eşiğindeki eğitimciler, yaşadıkları durumu sadece idari bir prosedür olarak görmüyor. "Biz zaten Eylül ayında yasal olarak kadrolu oluyoruz. Devletimizin belirlediği süreyi eksiksiz tamamladık. Sırf tercih ekranı birkaç hafta erken açıldı diye ailemizden bir yıl daha kopuk yaşamak, hem bizi hem de çocuklarımızı yıpratıyor," diyen öğretmenler, seslerini yetkililere duyurmaya çalışıyor. Özellikle küçük çocuğu olan ve eşiyle farklı illerde görev yapan öğretmenler için bu durum, ciddi bir motivasyon kaybı ve sosyal travma anlamına geliyor.
Sendikalar ve eğitim uzmanları, bu düğümü çözecek oldukça makul bir öneriyi gündeme taşıdı: Şartlı Başvuru Hakkı. Bu sisteme göre, Eylül ayında kadroya geçeceği kesinleşmiş olan öğretmenlere Ağustos ayındaki başvuru ekranı açılmalı. Atama kararnameleri ise kadroya geçiş işlemlerinin resmileştiği Eylül ayında onaylanarak yürürlüğe girmeli. Bu yöntemle hem bakanlığın sistemi korunmuş olacak hem de binlerce ailenin birleşmesinin önündeki "teknik engel" kaldırılacak.
Hukukçular, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alan "ailenin korunması ve aile birliğinin sağlanması" ilkesine dikkat çekiyor. Devletin, çalışanlarının aile huzurunu tesis etmekle yükümlü olduğu vurgulanırken, bürokratik takvimlerin bu temel hakkın önüne geçmemesi gerektiği ifade ediliyor. MEB'in geçmiş yıllarda benzer durumlarda gösterdiği esnekliğin, 2023 atamalı öğretmenler için de gösterilmesi yönünde büyük bir beklenti var.
Özellikle sosyal medya platformlarında örgütlenen öğretmenler, "Aile birliği bir lütuf değil, haktır" mesajıyla kamuoyu oluşturuyor. Google News ve Keşfet üzerinden konuyu takip eden milyonlarca kullanıcı, bakanlığın bu konuda yapacağı resmi açıklamayı bekliyor. Eğitim camiası, öğretmenlerin zihnindeki "ayrılık" endişesini silecek müjdeli habere kilitlenmiş durumda.
1. 2023 Mayıs atamalı öğretmenler ne zaman kadroya geçiyor?
8 Mayıs 2023'te ataması yapılan sözleşmeli öğretmenler, 3 yıllık çalışma sürelerini doldurdukları Eylül 2026 tarihinde kadroya geçiş hakkı kazanacaklar.
2. Aile birliği (eş durumu) tayini için kadrolu olmak şart mı?
Evet, mevcut yönetmeliğe göre mazeret tayinine başvurabilmek için öğretmenin başvuru tarihinde "kadrolu" statüsünde olması gerekiyor. Sorun da tam bu noktada, tayinlerin Ağustos'ta, kadro geçişinin Eylül'de olmasından kaynaklanıyor.
3. MEB bu konuda daha önce esneklik sağladı mı?
Bakanlık, geçmiş yıllarda benzer takvim çakışmalarında "tercih onay süresi sonuna kadar şartları taşıyanlar" veya "Eylül sonuna kadar kadroya geçecek olanlar" için özel düzenlemeler yaparak mağduriyetleri önlemiştir.
4. "Şartlı Başvuru" sistemi nedir?
Öğretmenlerin henüz kadroya geçmeden başvuru yapabilmesi, ancak atamalarının kadroya geçtikleri an resmileşmesi sistemidir. Bu, takvim uyumsuzluğunu çözen en güçlü formül olarak görülüyor.
Editör Notu: Eğitimin Temeli Aile Huzurudur
Bir öğretmenin sınıfındaki öğrencilerine tüm enerjisini ve sevgisini verebilmesi, her şeyden önce kendi yuvasındaki huzura bağlıdır. Binlerce kilometre uzaktaki eşine veya çocuğuna hasret duyarak ders anlatan bir eğitimcinin motivasyonu, sadece bireysel bir mesele değil; eğitimin kalitesini doğrudan etkileyen toplumsal bir konudur.
Bizler de bu haberimizde, 30 günlük bir "teknik sürenin" koskoca bir yıla mal olmaması gerektiğini vurguluyoruz. Bürokrasinin soğuk dişlileri arasında ezilmeyecek bir "aile birliği" müjdesi, sadece öğretmenleri değil, onları bekleyen evlatlarını da mutlu edecektir. MEB'in bu sese kulak vererek, geçmişte olduğu gibi yine sağduyulu bir adım atacağına inanıyoruz. Süreci yakından takip etmeye devam edeceğiz.